Dzień Matki

Historia święta Matki sięga czasów starożytnych, czczono wówczas Matki-Boginie, opiekujące się światem, zapewniające urodzaj i płodność. W starożytnej Grecji było to wiosenne święto Matki Natury, podczas którego składano hołd Rei, żonie Kronosa, matce Neptuna, Jupitera i Plutona, która uważana była również za matkę wszechświata i wszystkich bóstw. Rzymianie podczas trwającego trzy dni święta, zwanego „Hilaria” (prawdopodobnie 15-18 maja) upamiętniali swoją boginię matkę, Cybele, także uważaną za matkę bogów.

Przed Konkwistą również cywilizacje Ameryki Łacińskiej oddawały hołd macierzyństwu, szczególnie azteckiej bogini: Coyolxauhqui lub Maztli, przedstawianej w formie księżyca.

Po drugiej stronie Oceanu, Celtowie dziękowali bogini Brygidzie za pierwsze wiosenne mleko.

Niektóre ze starożytnych obchodów przetrwały do dziś, np. w Indiach, w tradycji hinduskiej ważną rolę odgrywa święto Durgapudźa, czyli obchody ku czci bogini Durgi.

61ataN+ZbTL._SL1500_

W czasach nowożytnych, w siedemnastowiecznej Anglii, w czwarta niedzielę Wielkiego Postu obchodzono „Niedzielę u Matki” (Mothering Sunday). Był to dzień wolny od pracy, w którym dorosłe pracujące dzieci wracały do domów rodziców by oddać cześć swoim matkom. Wówczas wielu ubogich angielskich chłopców i dziewcząt, służyło w domach bogatych Anglików. Zazwyczaj była to praca codzienna łącznie z sobotami i niedzielami i nieraz trzeba było udać się w dalekie strony. Z tego powodu służba żyła w domach swoich pracodawców i nie mogła sobie pozwolić na częste odwiedziny rodzin. W „Niedzielę u Matki” dostawali dzień wolny, by mogli spędzić trochę czasu w domu. Do rytuału tego dnia należała wizyta w katedrze oraz obdarowywanie matek prezentami, głównie kwiatami i słodyczami. Z tej okazji przygotowywano specjalny placek (mothering cake), podobny do ciastka wypełnionego owocami, który podawano na podwieczorek ze słodkim daniem ze zboża. Święto to było obchodzone przez prawie dwa wieki, a następnie powróciło po zakończeniu II wojny światowej.

Historia Dnia Matki w Stanach Zjednoczonych zaczyna się w roku 1858, kiedy Ann Maria Reeves Jarvis, amerykańska nauczycielka ogłasza „Dni Matczynej Pracy”. Głównym celem propagowania Dnia Matki miało być zacieśnienie więzi pomiędzy rodzicami a dziećmi, a także zwrócenie szczególnej uwagi na matczyne poświęcenie. Od 1872 Dzień Matek dla Pokoju (Mother’s Day for Peace) promowała Julia Ward Howe, znana amerykańska abolicjonistka. Ale dopiero córce Ann Jarvis, dwa lata po śmierci mamy (1907) udało się doprowadzić do ustanowienia oficjalnego Dnia Matki. Z czasem zwyczaj ten rozpowszechnił się na niemal wszystkie stany, w 1914 Kongres USA uznał przypadający na drugą niedzielę maja Dzień Matki za święto narodowe.

Dzień Matki jest podobnie obchodzony na całym świecie w ponad 40 krajach. W Armenii obchodzony jest 7 kwietnia, w Meksyku – 10 maja, a w Indonezji – 22 grudnia (!), na Węgrzech, Litwie, w Portugalii i Hiszpanii – w pierwszą niedzielę maja, 8 maja w Korei Południowej, we Francji jest to święto ruchome i zależy od tego, na jaki dzień wypada święto Zesłania Ducha Świętego. W Tajlandii Dzień Matki obchodzi się w urodziny królowej Sirikit Kitiyakara – 12 sierpnia. W Izraelu Dzień Matki wypada na 30 Szwat (zwykle odpowiednik naszego lutego), w lutym świętuje się też w Norwegii, a w Irlandii – w trakcie Wielkiego Postu. Pierwszy dzień wiosny to święto matek m.in. w Egipcie, Libanie, Syrii, Jordanii, Kuwejcie, Jemenie i Bahrajnie. W licznych krajach Dzień Matki obchodzony jest razem z Międzynarodowym Dniem Kobiet 8 marca. W Mongolii święto obchodzone jest dwa razy w ciągu roku a Albania ma swój „Dzień Rodziców”.

W Kolumbii Dzień Matki obchodzony jest oficjalnie w drugą niedzielę miesiąca maja, ale w rzeczywistości uroczystości przeciągają się prawie do trzech tygodni, trwając aż do końca miesiąca. W kolumbijskich domach dzieci i ojcowie ofiarują kobietom (mamom, babciom, siostrom, ciociom) kwiaty i ubrania, po czym zawożą je do domów handlowych na wspólny obiad. Tego dnia jest prawie niemożliwe znalezienie wolnego stolika w kawiarniach i restauracjach.

We Włoszech dzieci pieką mamom ciastka w kształcie serc.

W Jugosławii popularny jest zwyczaj zwany "łóżkowym więzieniem". Dzieci nie wypuszczają swoich mam z łózka, jeżeli nie dostana od nich słodyczy. W zamian za to pomagają im w domowych obowiązkach, tak by mogły wypoczywać.

W Polsce po raz pierwszy obchodzono Dzień Matki w roku 1923 w Krakowie.


Słowo "mama" w różnych językach:

jęz. angielski – mom, mum, mother
jęz. białoruski – мама
jęz. bretoński – mamm
jęz. bułgarski – майка
jęz. chorwacki – majka
jęz. czeski matka, máti, máma, maminka, mamička, mamka, mutra
jęz. duński – mor m, moder
jęz. fiński – äiti
jęz. francuski – maman, mère
jęz. hebrajski –  ima
jęz. hiszpański – mamá, madre
jęz. holenderski – moeder
jęz. indonezyjski – ibu, bunda, ibunda
jęz. islandzki – móðir
jęz. japoński – okāsan, haha
jęz.kataloński – mare
jęz. koreański – eomeoni
jęz. łaciński – mater
jęż. niemiecki – Mutter
jęz. perski – مادر (mādar)
jęz. portugalski – mãe, madre
jęz. rosyjski – мама, мать
jęz. rumuński – mamă
jęz.słowacki – matka, mať, mama, mamka, mamička
jęz. ukraiński – мати
jęz. włoski – mamma, madre

back witch 5